MAÄžARALAR GÄ°ZLÄ° Ä°BADETHANEYMÄ°Åž!

M.S. 5'inci yüzyılda Roma Ä°mparatorluÄŸu bünyesinde yaÅŸayan Hristiyanların ibadetlerini gizli olarak yaptıkları, Bizans döneminden günümüze kadar gelen tarihi bir miras olan Bingöl'deki ZaÄŸ MaÄŸaraları, uzun yıllar baskı gören Hristiyanların saklandıkları, ibadetlerini gizli yaptıkları ve yaÅŸamlarını sürdürdükleri yer olarak kullanılmış.

BeÅŸ ayrı kattan oluÅŸan maÄŸara, yapıldığı döneme özgü mimarisiyle dikkat çekiyor. Murat Nehri'ne bakan tarafı yerden yaklaşık 300 metre yükseklikte bulunan maÄŸaranın katlar arası çapraz geçiÅŸleri bulunuyor. Katlar arası geçiÅŸ, yuvarlak bacalarla, odadan odaya geçiÅŸler ise kapılarla saÄŸlanıyor.

“HRÄ°STÄ°YANLAR TARAFINDAN SU DEPOSU OLARAK KULLANILDIÄžINI DÜÅžÜNÜYORUZ”

Bingöl Üniversitesi Tarih Bölümü ÖÄŸretim Görevlisi Nebi Butasım, ZaÄŸ MaÄŸaraları'nın tarihi hakkında kesin bir bilginin olmadığını belirterek, maÄŸaranın tarihinin ortaya çıkarılması için çalışmaların sürdüÄŸünü söyledi.

Butasım, maÄŸaranın bir bölümünü Hristiyanların su deposu olarak kullandıklarını ifade ederek; “BeÅŸ katlı ve üç ayrı birim halinde inÅŸa edilmiÅŸ olan yapının her katında 5 ve 8 oda bulunmakta. Kaya yerleÅŸkesi olarak yapılan yapının en önemli yerlerinden biri baca ÅŸeklinde olan gizli geçitlerin bulunmasıdır. Bu gizli geçitlerle bütün odalara giriÅŸler saÄŸlanmaktadır. Özellikle 1'inci kattaki gizli bulunan geçit alanında kayayla oyulmuÅŸ iki sarnıç bulunmaktadır. Beyaz sıvayla kaplanmış bu sarnıcın Pagan inancından kaçan tek tanrıya inanan Hristiyanlar tarafından su deposu olarak kullanıldığını düÅŸünmekteyiz” dedi.

“KÖYLÜLER DAHA ÖNCE YAZI OLDUÄžUNU SÖYLÜYOR”

ZaÄŸ MaÄŸaraları'nın tarihiyle ilgili herhangi bir süsleme ve yazı özelliÄŸinin olmadığını anlatan Butasım; “Köylüler daha önceden alt taraflarda yazı olduÄŸunu belirtiyorlar, ancak günümüzde o yazı tahrip olmuÅŸ ve hiçbir ÅŸekilde tespit edilememektedir. ZaÄŸ yerleÅŸkesinin tarihi konusunda söyleyebileceÄŸimiz en önemli buluntu ise yapının bacasının ve odaların geçiÅŸlerinin Bolu'nun Seven ilçesindeki bir kaya yerleÅŸkesine benzemesinden yola çıkarak bir tarihlendirme yapabiliyoruz. Seven ilçesindeki kaya yerleÅŸkesi Bingöl'deki ZaÄŸ MaÄŸaraları'na benziyor” diye konuÅŸtu.